...

27 september 2021

 

Maximum snelheid hoe zat dat ook alweer?

45 jaar na de invoering van de maximumsnelheid

Hoe zat dat ook alweer?

‘Mensen gingen met elkaar op de vuist als iemand de maximumsnelheid overtrad’

Op 6 februari 1974 werd er op de Nederlandse autosnelwegen een maximumsnelheid ingevoerd. Volgens de regering om het hoge aantal verkeersdoden terug te dringen. Maar oliebesparing speelde een minstens even grote rol, zegt Kees Vogel, voormalig commandant van de Algemene Verkeersdienst. ‘Geloof me, het is allemaal politiek.’
‘Snelheidsbeperking was een politiek zwaarbeladen onderwerp,’ zegt de gepensioneerde kolonel der rijkspolitie Kees Vogel, oprichter en voormalig commandant van de Algemene Verkeersdienst (AVD). ‘Zo wilde de Partij van de Arbeid nivelleren. Dat werd niet hardop gezegd, maar ik heb het achteraf nog persoonlijk uit de mond van oud-premier Joop den Uyl vernomen. Hij zag al die rijke mensen met grote, snelle auto’s over de weg razen en vergeleek dat met de gewone man die wel 150 kilometer per uur wilde, maar met de wind in de rug van zijn Deux Chevaux op z’n best 110 kilometer haalde. Zodoende viel de maximumsnelheid laag uit, op 100 kilometer per uur. Minister Westerterp van Verkeer en Waterstaat heeft nog geprobeerd om de boel op te krikken tot 120 kilometer, maar zelfs hem lukte het niet.’

De verkeersproblematiek – vijftien jaar na zijn afscheid van de AVD gaat het de 75-jarige Vogel nog steeds aan het hart. De tafel voor hem ligt bezaaid met brochures, krantenartikelen en brieven. Brieven van hem aan de minister – en omgekeerd. Hij leest voor, staat op, duikt een gangkast in en komt terug met een zoveelste publicatie. ‘Wat mij fascineert aan het verkeer, is dat je er alle facetten van het maatschappelijk leven in terugziet,’ vertelt Vogel. ‘Toen ik in 1958 de kans kreeg, heb ik me onmiddellijk aangemeld bij het bureau Verkeerszaken van de Algemene Inspectie Rijkspolitie in Den Haag, een onderdeel van het ministerie van Justitie. Een prachtige plek. Verkeer was destijds net zo’n politiek item als criminaliteit nu. Elke politieke partij had het in zijn programma staan. Er was dan ook een verontrustende toename van het aantal verkeersongevallen. Daar kon niemand omheen.’

Autobahnpolizei
Begin jaren zestig was de massamotorisering op gang gekomen. Plotseling kon bijna iedereen zich een auto veroorloven. Maar het wegennet bleef daarbij ver achter. Evenals de kwaliteit van de voertuigen en het toezicht op het verkeer. Met als gevolg een groot aantal aanrijdingen en verkeersdoden: in 1964 bijna 2500 doden, tien jaar later al ruim 3000 – onder wie heel wat kinderen.

Vogel: ‘Tegenwoordig is iedereen gewend aan autoverkeer, maar toen was de straat nog van de voetganger, dus zaten automobilisten bij wijze van spreken stijf van de angst achter het stuur, bang dat er zomaar een kind de weg op zou rennen. Het verkeerswereldje zoals we dat nu kennen, met instanties als Veilig Verkeer Nederland (het huidige 3VO) en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), is toen van de grond gekomen.’

Ook de oprichting van de Algemene Verkeersdienst in 1962 kwam voort uit deze ontwikkeling. ‘In het begin waren we maar met z’n tweeën, vertelt Vogel, ‘in een soort vacuüm. Tegelijkertijd was er wel de politieke wil om iets te doen. Zodoende was er van alles mogelijk. Wij zijn toen gaan kijken in Duitsland, waar inmiddels al enkele jaren een speciale Autobahnpolizei actief was. Die reed met snelle wagens, Porsches, en dat Duitse model hebben wij toen overgenomen. Je wilt niet weten waar we, eenmaal begonnen, allemaal tegenaan liepen. Twee dames in een autootje die midden op de snelweg manoeuvres aan het maken waren – achteruit, keren, vooruit… Ze wilden de weg af, maar wisten niet hoe. Intussen raasde het verkeer door. Dat was toen echt de realiteit. Een griezelige situatie.’

Oliecrisis
Toch duurde het nog tot de oliecrisis van 1973 voordat de overheid een snelheidsbeperking invoerde. Op dat moment was het de regering niet om de verkeersveiligheid te doen, maar om energiebesparing. In oktober 1973 werd Nederland geconfronteerd met dreigende maatregelen van Arabische kant. De uitgesproken pro-Israëlische houding van de regering-Den Uyl was de Arabische wereld een doorn in het oog. Vanaf 21 oktober werd Nederland, in navolging van Israël en de Verenigde Staten, onderworpen aan een olie-embargo. Om de kans op een energieschaarste zo klein mogelijk te maken, besloot de regering brandstofbesparende maatregelen te nemen.

Hoewel er op dat moment in Rotterdam nog geen ton olie minder binnengekomen was, kondigde minister Lubbers van Economische Zaken eind oktober 1973 een autoloze zondag aan, op 4 november van dat jaar. Ook riep de minister op om vrijwillig een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur aan te houden, om energie te besparen.

Vogel: ‘Toen de oliecrisis kwam, was bij het publiek de stellige indruk gewekt dat er geen olie meer was. Ook de politiek dacht dat het land in een dramatische toestand verkeerde, dat er binnen afzienbare tijd geen druppel olie meer zou zijn. Dat schiep voldoende basis voor een vrijwillige snelheidsbeperking. Die limiet werd niet met borden aangegeven. Iedereen hield zich er gewoon aan. Er was een enorm gevoel van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Mensen gingen spontaan met meer personen in één auto zitten. Men ging zelfs met elkaar op de vuist als iemand de limiet overschreed.’

Lees ook:   6000 jaar geleden werd Antarctica bewoond

‘Maar na verloop van tijd,’ vervolgt Vogel, ‘verschenen er berichten in de krant dat er nog wel genoeg olie was. Ook uit de rapportages van minister van Economische Zaken Lubbers viel op te maken dat het alleszins meeviel. Vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder was de olieaanvoer tussen oktober 1973 en voorjaar 1974 nagenoeg gelijk gebleven. Kennelijk had regering nogal overhaast gehandeld.’

Predikanten
Het publiek bleek niet meer bereid om vrijwillig mee te werken aan het energiebeleid van de regering. ‘De gemiddelde snelheid op de Nederlandse autowegen ging snel weer omhoog,’ zo herinnert Vogel zich nog. Daarop besloot minister Westerterp de maximumsnelheid, met ingang van 6 februari 1974, bij wet af te dwingen. In de motivering kwam de nadruk te liggen op de verkeersveiligheid. De regering, zo verklaarde de minister, had al in de troonrede van september – dus nog vóór de oliecrisis – aangekondigd dat er een snelheidsbeperkende maatregel aan zat te komen. Alleen zou deze pas rond de zomer ingaan. De oliecrisis zou de invoering hooguit iets versneld hebben.

Niet iedereen bleek overtuigd van Westerterps goede bedoelingen. Van verschillende kanten bleef het verwijt komen dat de regering zich bij de invoering in de eerste plaats liet leiden door economische motieven, namelijk energiebesparing. Het is beschamend, schreef een honderdtal hoogleraren en predikanten in een petitie, dat de regering wel bereid is om in te grijpen in het verkeer als het om olie gaat, maar niet om mensenlevens te besparen. Om mensenlevens te sparen is een maximumsnelheid sowieso niet de oplossing, vond de gezaghebbende verkeerspsycholoog J.A. Michon: ‘De snelwegen zijn gemaakt voor 120 of zelfs 130 kilometer per uur. Langzamer rijden is saai, veroorzaakt dufheid, slaperigheid en uiteindelijk kan een automobilist in slaap vallen. Kortom, het maakt de Nederlandse snelwegen juist onveiliger.’

Zo waren er nog tal van andere kritiekpunten. Vogel. ‘Zelf was ik voor een gedifferentieerd systeem van snelheidsmaxima. Wat mij betreft dienden snelheidsbeperkingen alleen te worden ingesteld wanneer er een duidelijke relatie was met ongevallen, doorstroming of milieu. Op sommige stukken kon je dat verband helemaal niet leggen. Er waren tientallen kilometers waar nooit iets gebeurde. Toch gold – en geldt – daar een maximumsnelheid, wat op geen enkele wijze uit te leggen was aan de automobilist. Het publiek wordt over de stomste dingen voorgelicht, maar over die algemene maximumsnelheid heb ik nog steeds geen Postbus 51-spotje gezien.’

Controle
Dat het publiek desondanks redelijk welwillend op de nieuwe maatregel reageerde, had volgens Vogel te maken met de specifieke, baanbrekende aanpak van zijn Algemene Verkeersdienst. ‘Een politieagent werd in die tijd gezien als een boeman,’ stelt hij. ‘Wij begonnen daarom met het uitdelen van visitekaartjes. Je moet je realiseren dat een aanhouding een behoorlijke inbreuk op iemands privacy is. Dat hebben we allemaal laten onderzoeken door de Rijkspsychologische Dienst. We hielden zelfs rollenspelen. Onze benadering was: je houdt staande, loopt op een vlotte manier naar iemand toe, stelt je voor, vertelt onmiddellijk waarom je hem of haar staande houdt en wat je van plan bent te gaan doen. Dan zijn alle twijfel, ergernis en onduidelijkheid weg.’

Wat ook hielp, meent Vogel, was de eigen draai die de AVD-ambtenaren aan het overheidsbeleid gaven. ‘De politiek zei: “Vogel, het wordt 100 kilometer per uur.” En ik zei: “Ja baas.” Maar wat deden wij? Wij controleerden de snelheid alleen waar we een snelheidsbeperking nodig vonden.’

De AVD’ers analyseerden het wegennet en registreerden het aantal ongelukken, de oorzaken, het tijdstip en de locatie. Vogel: ‘Als er op een bepaald stuk snelweg opmerkelijk veel ongelukken gebeurden, gingen wij daar controleren. En dus niet om drie uur ’s nachts in de buurt van Maarsbergen, waar in twintig jaar tijd nog nooit iemand een schrammetje had opgelopen. Omdat de politiek het wilde, hielden we wel staande, maar dan zeiden we: “Het zou belachelijk zijn als u van ons een bekeuring kreeg, maar u reed wel te hard.”‘

Volgens Vogel ondermijnde de AVD daarmee geenszins het overheidsbeleid. ‘Ik heb nooit het beleid níét uitgevoerd,’ zegt hij resoluut. ‘Minister Korthals Altes van Justitie wist dat wij gericht toezicht hielden, en heeft later nog eens tegen mij gezegd dat hij er geen bezwaar tegen had, maar dat hij dat niet hardop kon zeggen. Geloof me, het is allemaal politiek.’

https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/6271/45-jaar-na-de-invoering-van-de-maximumsnelheid.html

Deel & let's open the minds!

Shares

Gerelateerde berichten


Aydın escort muğla escort tekirdağ escort manisa escort balıkesir escort konyaaltı escort alanya escort manavgat escort didim escort kemer escort aksaray escort burdur escort kırklareli escort kastamonu escort adıyaman escort belek escort trabzon escort elazığ escort ordu escort kütahya escort ısparta escort rize escort maraş escort yalova escort giresun escort yozgat escort tokat escort şanlıurfa escort sivas escort batman escort erzurum escort sinop escort kırşehir escort karaman escort kırıkkale escort bolu escort amasya escort niğde escort uşak escort edirne escort çorum escort osmaniye escort zonguldak escort van escort erzincan escort söke escort nazilli escort kuşadası escort efeler escort didim escort çine escort bodrum escort fethiye escort marmaris escort dalaman escort menteşe escort milas escort ortaca escort seydikemer escort çerkezköy escort çorlu escort ergene escort kapaklı escort malkara escort süleymanpaşa escort akhisar escort alaşehir escort salihli escort şehzadeler escort soma escort turgutlu escort yunusemre escort bandırma escort altıeylül escort ayvalık escort bigadiç escort burhaniye escort gönen escort karesi escort susurluk escort ayvacık escort biga escort çan escort gelibolu escort yenice escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort yomra escort karakoçan escort kovancılar escort altınordu escort fatsa escort perşembe escort ünye escort tavşanlı escort simav escort domaniç escort eğirdir escort yalvaç escort ardeşen escort cayeli escort fındıklı escort pazar escort afşin escort dulkadiroğlu escort Elbistan escort onikişubat escort pazarcık escort türkoğlu escort altınova escort çiftlikköy escort çınarcık escort bulancak escort espiye escort eynesil escort görele escort piraziz escort tirebolu escort yağlıdere escort sorgun escort sarıkaya escort çayıralan escort boğazlıyan escort akdağmadeni escort erbaa escort niksar escort turhal escort zile escort viranşehir escort suruç escort siverek escort karaköprü escort haliliye escort eyyübiye escort akçakale escort zara escort Yıldızeli escort suşehri escort şarkışla escort gemerek escort kozluk escort sason escort aziziye escort horasan escort oltu escort palandöken escort yakutiye escort ayancık escort boyabat escort gerze escort kaman escort mucur escort ermenek escort sarıveliler escort keskin escort yahşihan escort gerede escort göynük escort mengen escort mudurnu escort göynücek escort gümüşhacıköy escort merzifon escort suluova escort taşova escort bor escort çamardı escort ulukışla escort banaz escort eşme escort sivaslı escort havsa escort ipsala escort keşan escort osmancık escort sungurlu escort bahçe escort hasanbeyli escort kadirli escort toprakkale escort alaplı escort çaycuma escort ereğli escort kilimli escort başkale escort ipekyolu escort özalp escort tuşba escort kemah escort refahiye escort tercan escort üzümlü escort http://www.ddtshanghaiescort.com Antalya escort Bursa escort Mersin escort Aydın escort Balıkesir escort Çanakkale escort Kıbrıs escort Kütahya escort Manisa escort Muğla escort Tekirdağ escort Trabzon escort Yalova escort Isparta escort Maraş escort Ordu escort Rize escort Sivas escort Afyon escort Aksaray escort Giresun escort Şanlıurfa escort Yozgat escort Erzurum escort Amasya escort Çorum escort Tokat escort Uşak escort Van escort Bolu escort Burdur escort Kırşehir escort Niğde escort Osmaniye escort Zonguldak escort Düzce escort Edirne escort Erzincan escort Karabük escort Karaman escort Kastamonu escort Kırıkkale escort Kırklareli escort manavgat escort alanya escort belek escort aksu escort finike escort gazipaşa escort güllük escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort muratpaşa escort serik escort gemlik escort gürsu escort inegöl escort iznik escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort osmangazi escort yıldırım escort kuşadası escort didim escort nazilli escort söke escort efeler escort bandırma escort altıeylül escort edremit escort karesi escort susurluk escort bodrum escort gümbet escort turgutreis escort dalaman escort fethiye escort köyceğiz escort marmaris escort çerkezköy escort çorlu escort kapaklı escort süleymanpaşa escort meram escort anamur escort erdemli escort mezitli escort silifke escort tarsus escort akhisar escort salihli escort soma escort turgutlu escort girne escort lefkoşa escort biga escort çan escort gelibolu escort dinar escort emirdağ escort sandıklı escort merzifon escort suluova escort taşova escort yeşilyurt escort gerede escort mengen escort bucak escort kadirli escort osmancık escort sungurlu escort akçakoca escort ipsala escort keşan escort kilimli escort üzümlü escort aziziye escort palandöken escort yakutiye escort bulancak escort espiye escort tirebolu escort safranbolu escort lüleburgaz escort gediz escort simav escort tavşanlı escort elbistan escort fatsa escort ünye escort ardeşen escort çayeli escort birecik escort eyyübiye escort kırıkkale escort siverek escort suruç escort viranşehir escort kangal escort şarkışla escort suşehri escort yıldızeli escort erbaa escort niksar escort turhal escort akçaabat escort araklı escort of escort ortahisar escort sorgun escort istanbul masaj salonu ankara masaj salonu izmir masaj salonu bursa masaj salonu antalya masaj salonu adana masaj salonu konya masaj salonu şanlıurfa masaj salonu gaziantep masaj salonu kocaeli masaj salonu mersin masaj salonu diyarbakır masaj salonu hatay masaj salonu manisa masaj salonu kayseri masaj salonu samsun masaj salonu balıkesir masaj salonu maraş masaj salonu van masaj salonu aydın masaj salonu tekirdağ masaj salonu sakarya masaj salonu denizli masaj salonu muğla masaj salonu bağcılar masaj salonu bahçelievler masaj salonu esenler masaj salonu esenyurt masaj salonu kadıköy masaj salonu kağıthane masaj salonu kartal masaj salonu küçükçekmece masaj salonu maltepe masaj salonu pendik masaj salonu sultangazi masaj salonu ümraniye masaj salonu üsküdar masaj salonu aliağa masaj salonu alsancak masaj salonu bayraklı masaj salonu bornova masaj salonu buca masaj salonu çeşme masaj salonu çiğli masaj salonu gaziemir masaj salonu karşıyaka masaj salonu konak masaj salonu menemen masaj salonu ödemiş masaj salonu torbalı masaj salonu çankaya masaj salonu keçiören masaj salonu mamak masaj salonu polatlı masaj salonu sincan masaj salonu alanya masaj salonu belek masaj salonu kaş masaj salonu kemer masaj salonu korkuteli masaj salonu lara masaj salonu manavgat masaj salonu serik masaj salonu side masaj salonu didim masaj salonu efeler masaj salonu kuşadası masaj salonu nazilli masaj salonu altıeylül masaj salonu bandırma masaj salonu edremit masaj salonu karesi masaj salonu susurluk masaj salonu gemlik masaj salonu gürsu masaj salonu inegöl masaj salonu mudanya masaj salonu nilüfer masaj salonu osmangazi masaj salonu yıldırım masaj salonu biga masaj salonu çan masaj salonu gelibolu masaj salonu adıyaman masaj salonu afyon masaj salonu ağrı masaj salonu aksaray masaj salonu amasya masaj salonu ardahan masaj salonu artvin masaj salonu bartın masaj salonu batman masaj salonu bayburt masaj salonu bilecik masaj salonu bingöl masaj salonu bitlis masaj salonu bolu masaj salonu burdur masaj salonu çanakkale masaj salonu çankırı masaj salonu çorum masaj salonu düzce masaj salonu edirne masaj salonu elazığ masaj salonu erzincan masaj salonu erzurum masaj salonu eskişehir masaj salonu giresun masaj salonu gümüşhane masaj salonu ığdır masaj salonu ısparta masaj salonu karabük masaj salonu karaman masaj salonu kastamonu masaj salonu kilis masaj salonu kırıkkale masaj salonu kırklareli masaj salonu kırşehir masaj salonu uşak masaj salonu kütahya masaj salonu malatya masaj salonu mardin masaj salonu nevşehir masaj salonu niğde masaj salonu ordu masaj salonu trabzon masaj salonu osmaniye masaj salonu rize masaj salonu siirt masaj salonu sinop masaj salonu sivas masaj salonu tokat masaj salonu karahayıt masaj salonu pamukkale masaj salonu nizip masaj salonu şahinbey masaj salonu şehitkamil masaj salonu antakya masaj salonu defne masaj salonu iskenderun masaj salonu darıca masaj salonu gebze masaj salonu gölcük masaj salonu izmit masaj salonu körfez masaj salonu akşehir masaj salonu beyşehir masaj salonu ereğli masaj salonu karatay masaj salonu meram masaj salonu selçuklu masaj salonu akhisar masaj salonu alaşehir masaj salonu soma masaj salonu turgutlu masaj salonu akdeniz masaj salonu anamur masaj salonu erdemli masaj salonu mezitli masaj salonu silifke masaj salonu tarsus masaj salonu toroslar masaj salonu yenişehir masaj salonu bodrum masaj salonu dalaman masaj salonu fethiye masaj salonu köyceğiz masaj salonu marmaris masaj salonu menteşe masaj salonu milas masaj salonu adapazarı masaj salonu serdivan masaj salonu atakum masaj salonu çarşamba masaj salonu ilkadım masaj salonu eyyübiye masaj salonu siverek masaj salonu viranşehir masaj salonu çerkezköy masaj salonu çorlu masaj salonu erbaa masaj salonu adana escort adapazarı escort adıyaman escort afşin escort afyon escort ağrı escort ahlat escort akçaabat escort akçakale escort akçakoca escort akdeniz escort akhisar escort aksaray escort akşehir escort aksu escort akyazı escort alanya escort alaşehir escort aliağa escort altıeylül escort altınordu escort amasya escort anamur escort ankara escort antakya escort antalya escort araklı escort ardahan escort ardeşen escort arnavutköy escort atakum escort avanos escort avcılar escort aydın escort ayvacık escort ayvalık escort aziziye escort babaeski escort bafra escort bağcılar escort bağlar escort balıkesir escort bandırma escort bartın escort batıkent escort batman escort battalgazi escort bayburt escort belek escort besni escort beylikdüzü escort beyşehir escort biga escort bilecik escort bingöl escort birecik escort bismil escort bitlis escort bodrum escort bolu escort bor escort bornova escort boyabat escort bozüyük escort buca escort bucak escort bulancak escort bulanık escort bünyan escort burdur escort bursa escort çan escort çanakkale escort canik escort çankaya escort çankırı escort çarşamba escort çayeli escort çekmeköy escort çerkeş escort çerkezköy escort çeşme escort ceyhan escort çivril escort çorlu escort çorum escort çubuk escort çukurova escort çumra escort dalaman escort darıca escort datça escort davutlar escort defne escort denizli escort derince escort develi escort didim escort digor escort dinar escort diyadin escort diyarbakır escort doğanşehir escort doğubayazıt escort dörtyol escort dulkadiroğlu escort düzce escort edirne escort edremit escort efeler escort elazığ escort elbistan escort emirdağ escort erbaa escort erdemli escort ereğli escort erenler escort ergani escort ergene escort erzincan escort erzurum escort escort esenler escort eskil escort eskişehir escort espiye escort eyyübiye escort fatih escort fatsa escort fethiye escort finike escort fındıklı escort gaziantep escort gaziemir escort gebze escort gediz escort gelibolu escort gemerek escort gemlik escort gerede escort giresun escort gölbaşı escort gölcük escort görele escort görükle escort göynük escort gümbet escort gümüşhane escort güngören escort güroymak escort gürsu escort hakkari escort haliliye escort hatay escort haymana escort horasan escort iğdır escort ilgaz escort i̇lkadım escort i̇negöl escort i̇skenderun escort isparta escort i̇stanbul escort i̇zmir escort i̇zmit escort i̇znik escort kadirli escort kadıköy escort kağıthane escort kağızman escort kahta escort kaman escort kangal escort kapaklı escort karabük escort karacabey escort karahayıt escort karaköprü escort karaman escort karatay escort karesi escort kars escort karşıyaka escort kartal escort kaş escort kastamonu escort kaynaşlı escort kayseri escort keçiören escort kemer escort kepez escort keşan escort keskin escort kestel escort kilis escort kırıkhan escort kırıkkale escort kırkağaç escort kırklareli escort kırşehir escort kızıltepe escort kocaeli escort kocasinan escort konak escort konya escort konyaaltı escort körfez escort korkuteli escort köyceğiz escort kozan escort kumluca escort kumru escort kuşadası escort kütahya escort lara escort lüleburgaz escort malatya escort malazgirt escort malkara escort maltepe escort mamak escort manavgat escort manisa escort maraş escort mardin escort marmaris escort melikgazi escort menemen escort menteşe escort meram escort mersin escort merzifon escort mezitli escort milas escort mucur escort mudanya escort mudurnu escort muğla escort muratpaşa escort muş escort mut escort nazilli escort nevşehir escort niğde escort niksar escort nilüfer escort nizip escort nurdağı escort ödemiş escort of escort oltu escort onikişubat escort ordu escort orhangazi escort ortahisar escort ortaköy escort osmancık escort osmangazi escort osmaniye escort palandöken escort pamukkale escort pamukova escort patnos escort payas escort pazar escort pazarcık escort pendik escort polatlı escort rize escort safranbolu escort şahinbey escort sakarya escort salihli escort samandağ escort samsun escort sandıklı escort şanlıurfa escort sapanca escort sarıçam escort sarıkamış escort sarıyer escort şarkışla escort şehitkamil escort selçuklu escort selim escort serdivan escort serik escort seyhan escort siirt escort silifke escort simav escort sincan escort sinop escort şişli escort sivas escort siverek escort şırnak escort söğüt escort söke escort soma escort sultangazi escort suluova escort sungurlu escort sur escort suruç escort suşehri escort susurluk escort talas escort tarsus escort taşova escort tavşanlı escort tekirdağ escort terme escort tire escort tirebolu escort tokat escort torbalı escort toroslar escort trabzon escort turgutlu escort turhal escort türkoğlu escort tuzla escort ulus escort ümraniye escort ünye escort ürgüp escort urla escort uşak escort üsküdar escort üzümlü escort van escort varto escort viranşehir escort yahşihan escort yahyalı escort yakutiye escort yalova escort yatağan escort yenişehir escort yeşilyurt escort yıldırım escort yıldızeli escort yomra escort yozgat escort yunusemre escort yüreğir escort zara escort zeytinburnu escort zile escort zonguldak escort mersin escort fethiye escort

adana escort adana escort bayan adiyaman escort adiyaman escort bayan afyon escort afyon escort bayan ağrı escort ağrı escort bayan aksaray escort aksaray escort bayan amasya escort amasya escort bayan ankara escort ankara escort bayan antalya escort antalya escort bayan ardahan escort ardahan escort bayan bartın escort bartın escort bayan batman escort batman escort bayan bayburt escort bayburt escort bayan bilecik escort bilecik escort bayan bingöl escort bingöl escort bayan bitlis escort bitlis escort bayan burdur escort burdur escort bayan bursa escort bursa escort bayan çanakkale escort çanakkale escort bayan çankırı escort çankırı escort bayan çorum escort çorum escort bayan www.dalilaescort.com