Kun je de energie van een ander overnemen?
Kun je de energie van een ander overnemen?
Soms kom je bij iemand binnen en voel je vrijwel onmiddellijk dat er iets niet klopt. Niemand heeft iets gezegd en toch voelt de ruimte gespannen. Een andere keer praat je met iemand die enthousiast en opgewekt is en merk je dat je eigen stemming vanzelf mee verandert.
We noemen dat vaak “iemands energie voelen”.
Maar bestaat energetische overdracht tussen mensen werkelijk?
Energie voelen
In spirituele tradities wordt al eeuwen gesproken over levensenergie, aura’s en energievelden. De gedachte is dat mensen niet alleen met woorden communiceren, maar voortdurend iets van hun innerlijke toestand uitstralen.
Daarom zeggen mensen bijvoorbeeld:
“Die persoon kost mij energie.”
“Ik voel meteen wanneer iemand boos is.”
“Na een gesprek met haar ben ik helemaal leeg.”
“Bij sommige mensen voel ik me juist direct rustig.”
Voor degene die het ervaart, kan dat bijzonder werkelijk zijn.
De interessante vraag is daarom niet alleen of er letterlijk een onzichtbare energie van het ene lichaam naar het andere stroomt. We kunnen ook vragen: wat gebeurt er tussen twee mensen waardoor we dit zo sterk kunnen ervaren?
Emoties zijn besmettelijk
De wetenschap kent hiervoor een verschijnsel dat emotional contagion wordt genoemd: emotionele besmetting.
Mensen nemen tijdens contact voortdurend signalen van elkaar waar. Gezichtsuitdrukkingen, stemgebruik, lichaamshouding, bewegingen, oogcontact en gedrag spelen daarbij allemaal een rol.
Veel daarvan verwerken we zonder dat we daar bewust over nadenken.
Wanneer mensen met elkaar omgaan, kunnen hun uitdrukkingen en gedragingen zich zelfs gedeeltelijk op elkaar afstemmen. Daardoor kunnen ook emotionele toestanden naar elkaar toe bewegen.
Je kunt dus daadwerkelijk anders uit een gesprek komen dan je erin ging.
Zelfs het lichaam kan zich afstemmen
Nog interessanter is onderzoek naar interpersonal physiological synchrony.
Daarbij onderzoeken wetenschappers of lichamelijke processen van twee mensen tijdens interactie tijdelijk samenhang gaan vertonen. Onder andere hartactiviteit, huidgeleiding en andere reacties van het autonome zenuwstelsel worden daarvoor onderzocht.
Er zijn aanwijzingen dat zulke fysiologische synchronisaties tijdens sociale interacties daadwerkelijk voorkomen.
Dat betekent niet dat wetenschappelijk is aangetoond dat mensen een mysterieus energieveld aan elkaar overdragen.
Het betekent wél dat contact tussen mensen letterlijk meetbare lichamelijke effecten kan hebben.
Waarom voel je de ene persoon sterker dan de andere?
Niet iedere ontmoeting heeft hetzelfde effect.
De relatie tussen twee mensen speelt bijvoorbeeld een rol. Onderzoek naar emotionele besmetting laat zien dat verbondenheid tussen mensen invloed kan hebben op de mate waarin emoties en fysiologische reacties op elkaar worden afgestemd.
Dat past bij iets wat veel mensen intuïtief herkennen.
Een vreemde die zenuwachtig tegenover je zit, kan iets met je doen. Maar wanneer iemand van wie je houdt verdrietig, angstig of juist intens gelukkig is, kan die emotie veel sterker binnenkomen.
Hooggevoelig of gewoon opmerkzaam?
Mensen verschillen bovendien sterk in hoeveel sociale informatie ze waarnemen.
Sommige mensen merken een veranderde gezichtsuitdrukking onmiddellijk op. Ze horen een kleine verandering in iemands stem, zien spanning in een lichaamshouding of merken dat iemand zich anders gedraagt dan normaal.
Wanneer al die kleine signalen onbewust worden samengevoegd, kan het resultaat aanvoelen als een plotselinge intuïtie:
“Ik voel dat er iets is.”
Dat gevoel kan er dus al zijn voordat je bewust kunt aanwijzen waar het vandaan komt.
Kun je dan werkelijk iemands energie overnemen?
Dat hangt af van wat we met het woord energie bedoelen.
Wanneer we daarmee een nog onbekende fysieke energie bedoelen die rechtstreeks van het ene menselijke lichaam naar het andere wordt overgedragen, dan is daarvoor geen overtuigend wetenschappelijk bewijs.
Maar wanneer iemand met “energie” bedoelt dat de aanwezigheid van een ander zijn stemming, spanning, aandacht en lichamelijke toestand beïnvloedt, dan beschrijven we processen waarvan verschillende onderdelen daadwerkelijk wetenschappelijk onderzocht zijn.
Misschien liggen de spirituele en wetenschappelijke taal daarom soms dichter bij elkaar dan ze op het eerste gezicht lijken.
De één zegt:
“Ik nam haar energie over.”
De ander spreekt over emotionele besmetting, autonome respons en interpersoonlijke synchronisatie.
De verklaring verschilt.
De ervaring waarover gesproken wordt, hoeft dat niet te doen.
Bewust worden van wat van jou is
Misschien is daarom een belangrijkere vraag niet of je energie kunt overnemen, maar hoeveel invloed andere mensen op jouw innerlijke toestand hebben.
Wanneer je na een ontmoeting plotseling gespannen, uitgeput of verdrietig bent, kan het interessant zijn om even stil te staan bij het verschil tussen vóór en ná die ontmoeting.
Niet om ieder gevoel aan een ander toe te schrijven.
Maar om te leren herkennen wat er in contact met andere mensen met jou gebeurt.
Want mensen zijn geen afgesloten systemen.
We kijken naar elkaar, luisteren naar elkaar, reageren op elkaar en stemmen ons voortdurend op elkaar af.
En soms voelen we dat al voordat we begrijpen waarom.
