Tekorten zonlicht dus vit D tekorten leiden tot vermoeidheid..

Vitamine D tekort ontregeld stofwisseling
vitamines
 

Vitamin D Deficiency Infographic- I take Vitamin D3, a high quality Fish Oil/Omega 3 supplement, and Vitamin B Complex: Vitamine D tekorten ontregelen belangrijke lichaamsfuncties.

Vitamine D is een in vet oplosbare vitamine zal bijdragen tot behoud van normale bloedspiegels aan calcium en fosfaat. Vitamine D is vooral te vinden in vette vis (haring sardienen, tonijn, zalm) en van zonlicht. Vitamine D is een belangrijke bron die de synergie van metabolische processen in ons lichaam regelt. Onder meer is dit belangrijk voor het mogelijk maken van calcium absorptie via ons spijsverteringsstelsel. …

Vitamine D

Vitamine D maakt het dus een belangrijke rol in de preventie van osteoporose. Tekort aan vitamine d zorgt er voor dat ons lichaam uit hormonenbalans geraakt. Dit kan nare gevolgen hebben zoals overgewicht, neerslachtigheid, huidproblemen, menstruatieproblemen… Vitamine D (calciferol) wordt in de lever omgezet tot een actieve vorm en wordt in de nieren omgevormd tot een hormoon dat de absorptie van calcium ter hoogte van de ingewanden controleert. Chronisch gebrek aan vitamine d veroorzaakt ook een te groot verlies van calcium via de urine met als gevolg:

  • pijnen en spierzwakte
  • kinderen skeletdeformaties
  • ontregeling van de hormonenbalans
  • vermoeidheid, slapeloosheid
  • daling van de botdensiteit, osteoporose
  • stuipen van het tetanustype
  • breuken

Sommige elementen van de voeding remmen de calciumabsorptie zoalse: fytine- en oxaalzuren, koffie en alcohol (bij overmatig gebruik), roken, andere vitamine houdende voeding bevorderen dan weer deze absorptie.

In tegenstelling tot calcium is vitamine D minder beschikbaar in onze voeding. Slechts enkele vette vissoorten, eigeel en lever zijn een bron van vitamine D. Het is dus belangrijk dat je dagelijks voldoende zonlicht (uv-stralen) verkrijgt om je d vitamines op te krikken.
 

Bronnen van vitamine D

 

Zonlicht !
Vitamine D rijke voeding
Vis1snoek, baars
zalm
sardienen (blik)
tonijn (blik)
9-12 µg per 150 g
20 µg per 150 g
2,2 µg per 70 g
1,2-2 µg per 70 g
Wilde paddestoelenwilde cantharellen13 µg per 100 g
Vlees2lever
kip
1,8-2,7 µg per 100 g
1,7 µg per 100 g
Eieren (eigeel) 1,4 µg per 100 g
Sardienen in blik100 g550

1. De hoeveelheid vitamine D is afhankelijk van waar de vis werd gevangen.
2. De hoeveelheid vitamine D in vlees is waarschijnlijk afhankelijk van de voeding van de dieren.
Bron: National Institute of Health consensus development panel, 1994

Europese richtlijnen bevelen 400 Internationale Eenheden (IE) of 10 μg vitamine D per dag aan voor ouderen (boven 65 jaar). 

bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vitamine_D
http://www.osteoporoseinfo.be/nl/Home/Voorkomen%20osteoporose

http://www.metabolisme.be/vitamines/vitamine-d-tekort-ontregeld-stofwisseling.htmlChronisch moe door vitamine D gebrek

 Vitamine D is nog steeds een onderschatte vitamine, of eigenlijk gezegd hormoon, maar krijgt gelukkig steeds meer bekendheid door de vele boeken en publicaties van de afgelopen tijd. Hoewel men bij vitamine D in de meeste gevallen alleen maar aan sterke botten denkt levert een gebrek aan vitamine D een breed scala aan klachten op. Dit heb ik zelf enkele jaren kunnen ondervinden.
Zonlicht
De aanmaak van vitamine D verloopt via de huid door het ontvangen van UV-B straling. De aangemaakte vitamine D wordt in de lever opgeslagen als de inactieve vitamine D-vorm calcidiol. Wanneer je op een zomerse dag in de zon gaat zitten is je lichaam in staat om binnen 20 minuten voldoende vitamine D aan te maken. Hiervoor is het wel belangrijk dat de zon een sterkte heeft van minimaal zonkracht 3, een lagere kracht levert veel minder of zelfs heel weinig vitamine D op.
Klik hier voor mijn hulpgids over vermoeidheid
Helaas zijn de zomers in Nederland als het om vitamine D aanmaak gaat behoorlijk beperkt waardoor menig Nederlander een vitamine D tekort oploopt. Verder hebben wij in Nederland doorgaans meer donkere dagen dan zonnige waardoor dit tekort nog weleens flink kan oplopen, zeker in de wintermaanden.
Het meest eenvoudige advies is om dagelijks 20 minuten in de zon te zitten zonder je gedurende deze tijd in te smeren met zonnebrandcrème. Zonnebrandcrème beperkt de aanmaak van vitamine D met 98% blijkt uit onderzoek gedaan door endocrinoloog Michael Holick.
Lichttherapie en zonnebank
Zoals ik al aangaf wordt vitamine D aangemaakt onder invloed van UV-B. Menig Nederlander houdt zichzelf dus voor de gek door te denken dat een zonnebank-kuurtje goed is voor de aanmaak van vitamine D. Bij een zonnebank worden veel van de vitamine D producerende UV-B stralen eruit gefilterd, aangezien het deel van het UV-spectrum (dat voor vitamine D3 productie verantwoordelijk is) eveneens roodkleuring, verbranding en huidkanker kan veroorzaken. Bij een hoogtezon en lichttherapielamp ligt dit anders, afhankelijk van het type dat je hebt.
De populaire lichttherapielamp Litebook Elite produceert geen UV-B straling en draagt dus ook niet bij aan de aanmaak van vitamine D in je lichaam. Deze lamp krikt het vitamine D peil dus niet op maar werkt wel goed bij winterdepressies, jetlags en SAD. Een verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat de lamp effect sorteert op de melatonine en serotonine productie.
Misvatting
Lange tijd gingen huisartsen er van uit dat een vitamine D tekort alleen maar bij donkere mensen of mensen die een boerka dragen voorkomt. Dit is een misvatting die nog ernstig veel aanwezig is onder zorgverleners. Moderne onderzoeken laten zien dat ongeveer 50% van de Nederlanders een vitamine D tekort hebben en dit zijn echt niet alleen maar donkere mensen of boerka dragers.
“De vastgestelde ondergrens die o.a. door het Universitair Medisch Centrum Groningen wordt gehanteerd is 80 nmol/l.”
Klachten
Hieronder vind je een opsomming van veelgenoemde klachten bij een vitamine D tekort.
– (extreme) vermoeidheid
– depressie
– spier- en/of gewrichtspijn
– bloedend tandvlees
– angstaanvallen
– lusteloosheid
– verstoorde slaap, veel en vroeg wakker (slaapinsomnie)
– hyperventilatie
– hartkloppingen
– zwakke botten
– traag herstel van weefsel
– krampen en spiertrillingen
Amerikaanse artsen geven aan dat een langdurig vitamine D tekort de reden is dat steeds meer mensen hartproblemen hebben en zien een langdurig tekort op latere leeftijd zelfs als de oorzaak (of belangrijk onderdeel) van veel moderne ziekten en aandoeningen zoals kanker, fibromyalgie, diabetes, parkinson en hartaanvallen. Er lijkt wetenschappelijk steeds meer bewijs te komen dat deze beweringen kloppen.
Medische richtlijnen
Helaas hanteren veel huisartsen prehistorische waarden als het om vitamine D gaat. De vastgestelde ondergrens die o.a. door het Universitair Medisch Centrum Groningen wordt gehanteerd is 80 nmol/l. Alle waarden onder deze ondergrens wijzen op een vitamine D tekort, ook al hanteren ontzettend veel artsen 50 nmol/l als ondergrens. Dit is dus niet correct. Een gezond uitgangspunt is volgens moderne literatuur een waarde van tussen de 125 en 175 nmol/l. Onderzoeken tonen aan dat mensen met deze waarden gezonder zijn dan mensen met een lager bloedbeeld. Ook komt er tot wel 60% minder kanker, astma en chronische vermoeidheid voor bij mensen met een een waarde boven de 125 nmol/l.
Zelfstandig aanvullen
Vitamine D kan gelukkig worden aangevuld. Er zijn steeds meer fabrikanten die vitamine D in hun assortiment opnemen. Goede merken vitamine D zijn Solgar, Pharma Nord, Nature’s Answer en Source naturals. Ik vind het overigens niet verstandig om zomaar op eigen gelegenheid pillen te slikken, zonder dat je bloedwaarde is gemeten.
Let op: Vitamine D mag niet zomaar worden geslikt door mensen met problemen aan hun lever of nieren, hier dien je je wel van bewust te zijn als je toch besluit om zelfstandig je vitamine D aan te vullen.
Recept
Huisartsen schrijven meestal Devaron voor bij een vitamine D tekort. Dit middel is sinds enkele jaren weer via de apotheek verkrijgbaar, in de meeste gevallen altijd op recept. Een minitabletje Devaron bevat 10 microgram vitamine D met een waarde van 400IE (internationale eenheden). Gesteld wordt dat het veilig is om tot 50 microgram (=2000IE) per dag te slikken. Hogere doseringen brengen vooralsnog geen grote gezondheidsrisico’s met zich mee maar men weet niet wat de gevolgen zijn op lange termijn. Hoewel dit laatste vraagtekens oplevert gezien de verschillende opvattingen die ik kon terugvinden in de literatuur.
Bij een flink tekort kan van de dagdoserings worden afgeweken in overleg met een arts. Bij een te laag vitamine D niveau is het verstandig om in overleg met de huisarts 800 tot 4000IE per dag in te nemen gedurende enkele weken of maanden. In sommige gevallen, bij een ernstig tekort, kan een huisarts ook colecalciferol in drankvorm voorschrijven. Dit drankje bevat per milliliter 50.000IE, een flink hoge dosering.
Als je vitamine D niveau na enkele weken of maanden weer goed is zullen je klachten verminderen en op den duur helemaal verdwijnen. Letterlijk goed nieuws onder de zon! Mensen geven aan geen last meer te hebben van vermoeidheid overdag, lekkerder in hun vel te zitten, minder of geen hartkloppingen te hebben en veel dieper en beter te slapen. Onderschat het tekort aan vitamine D dus niet en vraag aan je huisarts om, bij twijfel over een tekort, te mogen prikken.
Overdosering
De kans op overdosering is nauwelijks aanwezig, zeker niet bij een tekort. Doseringen tot 2000IE per dag zijn bij een normale bloedwaarde volkomen veilig. Toch raad ik je aan om altijd eerst in overleg te gaan met je huisarts voordat je op eigen gelegenheid vitamine D gaat gebruiken.
Auteur: Selwyn Donia
http://selwyndonia.nl
http://www.leefbewust.com/themas/vitamined_tekort.html

http://www.xead.nl/ervaring-met-vitamine-d-tekort

Beste merle toevallig tipte iemand mij over dit onderzoek. Het is Marshallwetenschap/ onderzoek.
En heeft te maken met vitamine D! Juist door vitamine d te slikken verergeren allerlei klachten bijvoorbeeld vermoeidheid bij mensen met MS ME . Iemand had ons hierop gewezen, die kende een mevrouw met MS en die schrapte alle vitamine D en deed een speciaal dieet en voelde zich aanmerkelijk beter. Het is goed onderzocht en onderbouwd. Zoek op marshallwetenschap en klik dan op het zoekresultaat pdf bestand. Het eerste stukje uit de tekst:

Chronische en/of auto-immuunziekten worden veroorzaakt door Th1-ontsteking. Deze term duidt op de immuunrespons die wordt gevonden bij patiënten met chronische ontstekingsziekten en die gekarakteri-seerd wordt door de signaalstof Interferon-gamma. Vanwege die stof is er per definitie sprake van een Th1-immuunrespons welke verondersteld wordt achter een ‘overactief’ en tegen het eigen lichaam gerichtafweersysteem te zitten.

Heel veel chronische ziekten en aandoeningen worden middels epidemiologisch onderzoek in verband gebracht met Vitamine D. Dat is niet zo vreemd, want de Vitamine D-Receptor (VDR), die geactiveerd
wordt door het actieve metaboliet 1,25-D, is een zeer belangrijke kernreceptor en bepaalt de staat van het non-specifieke immuunsysteem. De VDR is nodig voor de aanmaak van een groot aantal specifieke
afweerstoffen om indringers op te ruimen. Als de VDR onvoldoende wordt geactiveerd krijgen die indringers meer kans om zich te vestigen en te vermenigvuldigen met als gevolg allerlei (chronische)
ziekten. De VDR speelt een cruciale en centrale rol in het (innate, non-specifieke) immuunsysteem.

en als laatste: Waarden vanaf 60 pmol/L kunnen duiden op een Th1-ontsteking.

Het komt er dus op neer dat als je dit hebt je vitamine D absoluut moet vermijden

http://www.mecvs.net/Forum-viewtopic-t-4312.html

Grote belangstelling voor vitamine D

De kennis over de rol van de vetoplosbare vitamine in het menselijk lichaam is sterk toegenomen.

Vitamine D (calciferol) staat de laatste jaren sterk in de belangstelling. Wetenschappers ontdekken steeds meer (chronische) aandoeningen die zijn gerelateerd aan een inadequate vitamine D-status*. Mede daarom staat ter discussie hoeveel vitamine D een mens nodig heeft in aanvulling op de vitamine D die het lichaam zelf in de huid produceert onder invloed van zonlicht. Schrikbarend veel mensen blijken een lage vitamine D-status te hebben. Het is een probleem dat zich wereldwijd voordoet, ook in zonnige (sub)tropische landen.

Calciferol, calcidiol en calcitriol
Calciferol, dat wordt geproduceerd in de huid (cholecalciferol) of afkomstig is uit voeding of voedingssupplementen (cholecalciferol of ergocalciferol), wordt in de lever omgezet in 25-hydroxyvitamine D (calcidiol). Calcidiol – in het bloed gebonden aan vitamine D-bindend proteïne – heeft een lange halfwaardetijd (4 tot 5 weken) en fungeert als de interne voorraad van vitamine D. Het kan naar behoefte in nieren en andere cellen en weefsels worden omgezet in het biologisch actieve hormoon 1,25-dihydroxyvitamine D (calcitriol). De (serum)calcidiolspiegel is een goede maat voor de vitamine D-status.

Breed werkterrein
Calcitriol is belangrijk voor de calcium- en fosfaathuishouding, mineralen die betrokken zijn bij de botmineralisatie, spiercontractie, zenuwgeleiding en het functioneren van cellen in het hele lichaam. Calcitriol heeft daarnaast een autocriene* functie in de regulatie van de genexpressie, celdifferentiatie en celproliferatie; er zijn receptoren voor vitamine D aangetroffen in meer dan 30 verschillende typen cellen en weefsels die calcidiol kunnen activeren, waaronder immuuncellen (lymfocyten, macrofagen), hersenen, spieren, hart, alvleesklier, schildklier, bijschildklier, thymus, ovariumepitheel, cervixepitheel, haarfollikels, darmen, placenta, keratinocyten*, borst- en prostaatweefsel.(1) Dit impliceert dat vitamine D een breed werkterrein heeft en uiteenlopende gezondheidseffecten heeft. Calcitriol heeft onder meer immunomodulerende en anti-inflammatoire eigenschappen, is betrokken bij de glucosehuishouding en bloeddrukregulatie en beïnvloedt de hersenstofwisseling en vruchtbaarheid. Een nieuwe ontdekking is dat vitamine D een cruciale rol speelt bij het behoud van een goede barrièrefunctie van het darmslijmvlies en een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand tegengaat.(2)

Ziektepreventie
Er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat een goede vitamine D-status bijdraagt aan de preventie van veelvoorkomende (chronische) ziekten, waaronder ziekten van het bewegingsapparaat, metabool syndroom, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, auto-immuunziekten, infectieziekten, kanker en mentale aandoeningen. Er zorg voor dragen dat de vitamine D-voorziening het hele jaar optimaal is, is daarom een uitstekende (en goedkope) investering in de gezondheid. Vitamine D is belangrijk in iedere levensfase; een commentaar hierover in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde is treffend getiteld ‘Vitamine D: belangrijk al vóór de wieg en tot het graf’.(3) Het is zelfs mogelijk dat verbetering van de vitamine D-status leidt tot een hogere levensverwachting: in een recente meta-analyse melden onderzoekers dat vitamine D-suppletie (gemiddeld 400-800 IU/d) is geassocieerd met afname van de totale sterftecijfers.(4) Vitamine D-gebrek leidt tevens tot een scala van tamelijk algemene en aspecifieke klachten zoals vermoeidheid, (spier)pijn en lage rugpijn.(5)

Bewegingsapparaat
Bij een calcidiolspiegel <12,5 nmol/l ontstaan de typische vitamine D-deficiëntieziekten rachitis* (bij kinderen) en osteomalacie* (bij volwassenen). Tegenwoordig neemt het aantal kinderen met rachitis weer toe, ook in westerse landen. Een (minder uitgesproken) vitamine D-tekort is medeverantwoordelijk voor het ontstaan van osteoporose (botontkalking), sarcopenie (verlies van spiermassa en spierkracht), hypovitaminose D-myopathie (spierzwakte in met name de spieren van bovenarmen en bovenbenen, diffuse spierpijnen, botpijnen en klachten over moeheid) en balansproblemen.(6)

Ouderen met vitamine D-insufficiëntie (calcidiolspiegel 12,5-50 nmol/l) hebben ook hierdoor meer kans in een verpleeghuis te komen. Het is wetenschappelijk aangetoond dat verbetering van de vitamine D-status bij ouderen (met maximale onderdrukking van de parathormoonspiegel*) leidt tot minder verlies van botmassa en minder botfracturen; ook neemt de kans op vallen af door een betere balans en sterkere (been)spieren.(6-8)

Auto-immuunziekten
Een lage vitamine D-status vergroot waarschijnlijk de kans op auto-immuunziekten zoals diabetes type 1, reumatoïde artritis, inflammatoire darmziekte (ziekte van Crohn, colitis ulcerosa) en multiple sclerose.(1,6,9,10) Door beïnvloeding van de productie van ontstekingsbevorderende cytokines en de activiteit van regulatoire T-cellen kan vitamine D ontstekingsprocessen verminderen, die centraal staan bij auto-immuunziekten. Kinderen die een vitamine D-supplement innemen, hebben significant minder kans op insuline-afhankelijke diabetes dan kinderen die geen extra vitamine D krijgen. Het beschermende effect van vitamine D is waarschijnlijk dosisafhankelijk en het grootst als al op zeer jonge leeftijd met suppletie wordt gestart.(1)

Een lage vitamine D-status in de prenatale periode en de vroege kindertijd kan (naast andere factoren) bijdragen aan het ontstaan van multiple sclerose op latere leeftijd. Bij adolescenten is een verschil in de calcidiolspiegel van 50 nmol/l geassocieerd met 41% minder nieuwe gevallen van MS.(9) Dieronderzoek suggereert dat vitamine D een therapeutisch effect heeft bij bestaande auto-immuunziekten vanwege de immunosuppressieve eigenschappen van calcitriol.(10)

Metabool syndroom en diabetes
Vitamine D ondersteunt de glucosestofwisseling door regulatie van de insulinesecretie en insulinewerking; een lage calcidiolspiegel is geassocieerd met insulineresistentie, hyperglycemie, hypertensie, hypertriglyceridemie, vetophoping in de buikstreek en een lage HDL-cholesterolspiegel (kenmerken van metabool syndroom).(6,11) Mensen met overgewicht of obesitas hebben een significant lagere calcidiolspiegel dan mensen met een normaal lichaamsgewicht; de calcidiolspiegel is omgekeerd gecorreleerd met het percentage lichaamsvet. Onderzoekers vermoeden dat een lage vitamine D-status bijdraagt aan de vorming van vetweefsel (lipogenesis) door verhoging van de PTHspiegel (parathormoon*); omgekeerd remt calcitriol de opbouw van lichaamsvet. Proefdieren met aanleg voor diabetes werden significant vaker ziek wanneer ze een vitamine D-arm dieet kregen; suppletie van vitamine D3 aan dieren met diabetes type 2 zorgde voor significante daling van de bloedglucosespiegel.(12) Bij de mens is de kans op insulineresistentie, metabool syndroom en diabetes type 2 groter naarmate de serumcalcidiolspiegel lager is.(12)

Een goede vitamine D-status bij diabetici kan de glucosestofwisseling positief beïnvloeden. Experimenteel onderzoek suggereert bovendien dat een goede vitamine D-status bijdraagt aan de preventie van diabetische nefropathie*.(13) Ook zijn er aanwijzingen dat neuropathische pijn bij diabetici verergert bij een vitamine D-gebrek. In onderzoek bleken alle onderzochte proefpersonen met diabetische neuropathie een vitamine D-gebrek te hebben (gemiddelde calcidiolspiegel 18 ng/ml), hierbij was de pijnscore negatief gecorreleerd met de serumcalcidiolspiegel.( 14) Vitamine D-repletie resulteerde in significante afname van de pijn.

Hart- en vaatziekten
Studies suggereren dat vitamine D-tekort bijdraagt aan het ontstaan van hart- en vaatziekten (waaronder ischemische hartziekte, beroerte, hartfalen) door de associatie met glucose-intolerantie, metabool syndroom, dyslipidemie, hypertensie en een toegenomen ontstekingsactiviteit.(15) Verhoogde spiegels van ontstekingsbevorderende cytokines dragen vermoedelijk bij aan de pathogenese en symptomen van congestief hartfalen. Vitamine D-suppletie (50 mcg/d) bij patiënten met hartfalen had een significant ontstekingsremmend effect (met toename van de ontstekingsremmende cytokine interleukine-10) en kan mogelijk de ziekteprogressie remmen.(16)

Infectieziekten
Calcitriol is van belang voor het goed functioneren van het immuunsysteem; het heeft een krachtige immunomodulerende werking en is onder meer betrokken bij de activiteit van dendritische cellen*, de antimicrobiële respons van macrofagen, de proliferatie van T- en B-lymfocyten en de productie van verschillende cytokines. De vatbaarheid voor infectieziekten zoals tuberculose, acute luchtweginfecties en influenza is groter bij een lagere vitamine D-status.(8,17,35)

Mentale aandoeningen
Verschillende studies wijzen op een mogelijk verband tussen een lage vitamine D-status tijdens de prenatale periode (derde trimester) en het eerste levensjaar en een toegenomen kans op schizofrenie op latere leeftijd, vooral bij mannen.(18,19) Een vitamine D-tekort voor de geboorte en in de vroege kindertijd zou tevens een rol kunnen spelen bij het ontstaan van autisme.(20)

Daarnaast is een vitamine D-tekort in verband gebracht met neerslachtigheid en depressie; onderzoek heeft aangetoond dat verbetering van de vitamine D-status positief is voor stemming en welbevinden.( 21,22) In een groot bevolkingsonderzoek, de Longitudinal Aging Study Amsterdam, was de aanwezigheid en ernst van depressie gecorreleerd met verlaging van de calcidiolspiegel en verhoging van de parathormoonspiegel*.(23)

Kanker
Calcitriol reguleert de celdeling en celdifferentiatie in verschillende celtypen. Uitkomsten van laboratoriumonderzoek, dierstudies en epidemiologische studies doen vermoeden dat een lage vitamine D-status bijdraagt aan de ontwikkeling en progressie van verschillende vormen van kanker (zie tabel 1).(6) In een dubbelblinde, placebogecontroleerde studie zorgde suppletie met 1100 IU vitamine D (cholecalciferol) en 1400-1500 mg calcium per dag gedurende 4 jaar voor een sterk significante daling van sterfte door kanker bij ruim 1100 proefpersonen van 55 jaar en ouder.(24)

Hoeveel vitamine D hebben we nodig?
De huidige aanbevelingen voor Nederland (zie tabel 2) zijn gebaseerd op het voorkomen van de deficiëntieziekten rachitis* en osteomalacie* (calcidiolspiegel >30 nmol/l) maar zijn niet voldoende voor het bereiken van een optimale vitamine D-status (maximale risicoreductie osteoporose en botfracturen, maximale onderdrukking secundaire hyperparathyreoïdie, optimale calciumabsorptie in de darm).(5,8,25,26) Belangrijke internationale vitamine D-experts zijn van mening dat een optimale vitamine D-status betekent dat de circulerende 25(OH)D-serumspiegel minimaal 70 tot 80 nmol/l bedraagt.(27) Om een dergelijke calcidiolspiegel te bereiken is een orale dosis vitamine D3 nodig van ten minste 20-25 mcg/d (800-1000 IU/d).(27) Ouderen, die minder cholecalciferol in de huid maken, zijn gebaat bij een dagdosis van 50 mcg/d (2000 IU/d); als de calcidiolspiegel na 3 maanden suppletie niet hoger is dan 32 nmol/l, kan de dosis tijdelijk worden verhoogd naar 100 mcg/d (4000 IU/d).(6) De kwaliteit van leven van ouderen kan hierdoor enorm verbeteren. Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, hebben eveneens meer vitamine D nodig dan de huidige aanbeveling aangeeft, ook met het oog op de gezondheid van het kind. Een goede dagdosis is 50 mcg (2000 IU/d) of (tijdelijk) zelfs 100 mcg (4000 IU/d).(5,36) Periodieke controle van de calcidiolspiegel is een goed hulpmiddel om te zien of de dagdosis juist gekozen is.

Wanneer is zonlicht voldoende?
In Nederland is het alleen tussen mei tot oktober mogelijk om voldoende vitamine D3 in de (onbedekte) huid aan te maken, door tussen 11 uur ‘s ochtends en 3 uur ‘s middags ten minste een kwartier tot een half uur buiten in de zon door te brengen.( 28) De rest van het jaar zijn we afhankelijk van vitamine D uit voeding en voedingssupplementen. Het is lastig, zo niet onmogelijk om voldoende vitamine D uit onze voeding te halen voor een optimale vitamine D-status, ook bij het gebruik van vitamine D-verrijkte voedingsmiddelen. Gebruik van een hooggedoseerd vitamine D-supplement is dan ook aan te bevelen.(28) Overigens zijn veel mensen in de maanden mei tot oktober ook grotendeels afhankelijk van vitamine D uit voeding en voedingssupplementen. Dit kan komen door een donkere huidskleur, het dragen van bedekkende kleding (sluier, lange mouwen), het gebruik van zonnebrandmiddelen (factor 15 of hoger), hoofdzakelijk binnenshuis leven, een ouder wordende huid (die minder makkelijk vitamine D3 maakt), ongunstige omstandigheden (bewolkt weer, luchtvervuiling) en het mijden van direct zonlicht (vanwege huidveroudering en meer kans op huidkanker).

Inadequate vitamine D-status
Uit talloze studies is gebleken dat schrikbarend veel mensen een inadequate vitamine D-status hebben, waaronder ouderen, zieken, kinderen, vrouwen die zwanger zijn en mensen met een niet-westerse achtergrond.( 27) Een paar voorbeelden:
• In Nederlands onderzoek had 82% van een groep psychogeriatrische patiënten (gemiddeld 79 jaar) een calcidiolspiegel lager dan 30 nmol/l; 47% had een calcidiolspiegel lager dan 20 nmol/l(29)
• Uit Nederlands bevolkingsonderzoek blijkt dat 51% van de ouderen (60-87 jaar) in de wintermaanden een calcidiolspiegel <50 nmol/l heeft(28)
• In Italiaans onderzoek was de calcidiolspiegel bij 99 van de 104 onderzochte hoogbejaarden (ouder dan 98 jaar) zo laag, dat deze niet meer meetbaar was (calcidiolspiegel <5 nmol/l)(30)
• Onderzoekers in Den Haag constateer den bij zwangere vrouwen van Turkse komaf een gemiddelde calcidiolspiegel van 15 nmol/l, bij Marokkaanse vrouwen een spiegel van 20 nmol/l en bij westerse vrouwen een gemiddelde calcidiolspiegel van 53 nmol/ l.(31) In Amersfoort werd bij 55% van de zwangere vrouwen van niet-westerse afkomst een ernstige vitamine D-deficiëntie (< 20 nmol/l) gevonden vergeleken met 5% van de autochtone zwangeren; van de pasgeborenen had respectievelijk 54% en 6% een ernstige vitamine D-deficiëntie(5)
• In Brits bevolkingsonderzoek onder 45-jarigen had 87% in de winter en het voorjaar en 61% in de zomer en herfst een calcidiolspiegel lager dan 75 nmol/l; respectievelijk 47% en 15% had een calcidiolspiegel lager dan 40 nmol/l en 16% en 3% een calcidiolspiegel onder 25 nmol/l.(32)

Veiligheid en interacties
Vitamine D is veel minder toxisch dan voorheen werd aangenomen. Vitamine D-toxiciteit met hypercalcemie treedt pas op bij doseringen vanaf 250 mcg per dag (10.000 IU/d) en calcidiolspiegels vanaf 220 nmol/l.(8,33) Een hoge dosis vitamine D is gecontraindiceerd bij hypercalcemie, hyperparathyreoïdie en nierstenen.(6) Verschillende medicijnen hebben een negatieve invloed op de vitamine D-status of vitamine D-werking: anti-epileptica (waaronder carbamazepine, fenytoïne, primidon, fenobarbital), corticosteroïden, cimetidine, colestipol, colestyramine, cyclosporine, laxeermiddelen, etidronaat, heparine, steroïdhormonen en tuberculostatica (waaronder isoniazide, rifampicine). Een voorbeeld: in onderzoek had meer dan 75% van de proefpersonen die langdurig anti-epileptica gebruiken, een vitamine D-gebrek (calcidiolspiegel < 20 ng/ml).(34)

* = Verklarende woordenlijst
Autocrien – vorm van hormonale beïnvloeding waarbij weefsel een hormoon produceert dat alleen werkzaam is in de directe omgeving van de productie- en/of secretieplaats.
Dendritische cellen – een soort witte bloedcellen die vreemde eiwitten (bijv. van bacteriën en virussen) uit je lijf stofzuigeren en presenteren aan je immuunsysteem zodat je immuunsysteem adequaat kan reageren op een lichaamsvreemd eiwit. Keratinocyten – cellen van de opperhuid (epidermis).
Nefropathie – ziekte van de nieren ten gevolge van de beschadiging van de kleine bloedvaten of van de kleine uitscheidingseenheden in de nier.
Osteomalacie – beenverweking bij volwassenen door ernstig vitamine D-gebrek; het botvolume is normaal, maar de verhouding mineralen t.o.v. de organische matrix is laag.
Parathormoon – (bijschildklierhormoon, PTH) een hormoon, dat samen met vitamine D en calcitonine het calciumgehalte van het lichaam reguleert. PTH zorgt voor een verhoging van de calciumspiegel in het bloed.
Rachitis – Engelse ziekte; verkrommingen van de botten (bochel, O-benen) bij kinderen door ernstig vitamine D-gebrek.
Vitamine D-status – er zijn verschillende stadia te onderscheiden. Vitamine D-deficiëntie: calcidiolspiegel <12,5 nmol/l; hierbij ontstaan rachitis, osteomalacie, myopathie, calciummalabsorptie en ernstige (secundaire) hyperparathyreoïdie. Vitamine D-insufficiëntie: calcidiolspiegel 12,5-50 nmol/l: hierbij is de botdichtheid afgenomen, de calciumopname verlaagd en de parathormoonspiegel verhoogd en kan (subklinische) myopathie optreden. Hypovitaminose D: (50 tot 70-80 nmol/l) hierbij is de vitamine D-voorraad laag en kan de parathormoonspiegel licht verhoogd zijn. Vitamine-D-sufficiëntie: (70 à 80-220 nmol/l): optimale vitamine D-status.( 8)

 


 

Gerelateerde Berichten