29 september 2020

 

Chaotisch’ beleid De Jonge onder vuur

Coronadebat In het ingelaste Kamerdebat over de oplopende coronabesmettingen was de meeste kritiek gericht op aankomend CDA-leider Hugo de Jonge.

Een uitgewerkt plan voor de quarantaineverplichting was er niet, hoe de veiligheidsregio’s, GGD’en en het Openbaar Ministerie die verplichting moesten handhaven, was onduidelijk. Toch kondigde minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdagavond aan dat mensen van wie uit bron- en contactonderzoek naar voren komt dat ze mogelijk besmet zijn met het coronavirus, vanaf volgende week verplicht in quarantaine moeten. Woensdag kwam hij daar onder druk van een groot deel van de Tweede Kamer op terug. De verplichting komt er, maar pas als er een uitgewerkt plan ligt en dat kan nog even duren.

Het was dezelfde kortstondige dadendrang waarmee De Jonge begin april een corona-app aankondigde, om al snel te moeten concluderen dat invoering ingewikkelder was dan geschetst. En het was dezelfde zelfverzekerdheid waarmee hij vorige week donderdag zei dat het bron- en contactonderzoek nog goed uitgevoerd kon worden, om daags erna te horen dat in Amsterdam en Rotterdam zulk onderzoek werd beperkt omdat de GGD het werk niet meer aankon.

De Jonge ‘baalt’
„Dat wil je niet”, zei premier Mark Rutte (VVD) over die gang van zaken woensdag tijdens het ingelaste coronadebat in de Kamer. „Ontzettend balen” aldus De Jonge. Maar met het idee dat het De Jonge overkomen was, nam de Kamer dan ook geen genoegen. Chaotisch, noemden PvdA-leider Lodewijk Asscher en Denk-voorman Farid Azarkan het, „paniekvoetbal” aldus PVV’er Geert Wilders.

Maandenlang had De Jonge juist volgehouden dat de opschaling van het bron- en contactonderzoek goed verliep. De GGD had een plan gemaakt, het kabinet vertrouwde erop dat het goed kwam. In de zomermaanden zou de GGD vijfhonderd tot 2.400 onderzoeken per dag kunnen opstarten.

Maar inmiddels worden steeds meer onderzoeken met vertraging opgestart, moeten patiënten in Amsterdam en Rotterdam zélf hun contacten informeren en wordt in minder dan de helft van de wél opgestarte onderzoeken nog een bron gevonden. Nederland verliest daarmee het zicht op de verspreiding van het virus, terwijl het aantal nieuwe besmettingen – woensdag 654 – nog aan de onderkant van de GGD-marges zit.

Lees ook:   ‘Koningslied kostte ruim half miljoen’

De in het plan genoemde aantallen nieuwe GGD-onderzoekers zijn niet gehaald, aannames over de duur van het onderzoek en de aantallen contacten van patiënten blijken onderschat. De Jonge zei woensdag dat de komende weken alsnog wordt „versneld” opgeschaald naar ruim 2.000 fte’s – het doel dat in de zomer eigenlijk al gerealiseerd had moeten zijn.

Had het kabinet een té groot vertrouwen dat de GGD zo veel kon opschalen, wilden Kamerleden weten. En wat deed het kabinet toen bleek dat die opschaling niet zo succesvol was als gepland? Onduidelijk bleef waarom het ministerie niet eerder ingreep: toen de coronabesmettingen half juli opliepen, gaf de GGD aan „verrast” te zijn.

Minister De Jonge hield vol dat pas vorige week duidelijk werd dat de besmettingen zo snel opliepen dat het bron- en contactonderzoek in geding kwam. Hij wil dat de GGD binnen twee weken met een nieuw opschalingsplan komt.

Zowel oppositie- als coalitiepartijen twijfelden of dat wel snel genoeg is, en of de opschaling deze keer wél volgens plan gaat lukken. „De Jonge zegt precies hetzelfde als in het voorjaar”, zei SP-leider Lilian Marijnissen. GroenLinks-leider Jesse Klaver vreesde dat als de opschaling niet lukt, „de volgende stap weer is dat we minder vrijheden met elkaar hebben, dat er weer een lockdown komt”. Volgens VVD’er Hayke Veldman straalde De Jonge „niet de urgentie uit die er moet zijn”.

Zo was het alle ballen op De Jonge. Over de grote, strategische vraagstukken waar premier Rutte voor verantwoordelijk is ging het daardoor amper. Hij manoeuvreerde zich behendig uit de wind, de moeilijkste vragen werden door De Jonge beantwoord.

Over de CDA’er, komend jaar lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen, wordt in Den Haag wel gezegd dat hij ‘performatief’ werkt: hij kondigt iets aan, in de hoop dat de aankondiging tot de gewenste actie leidt. In een defensieve omgeving als Den Haag is het soms de enige manier om iets gedaan te krijgen. Dat maakt zowel het succes als de mislukking zichtbaar. Hoe vaker het niet lukt, hoe meer die strategie zich tegen De Jonge keert.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/12/chaotisch-beleid-de-jonge-onder-vuur-a4008664

Ach ja

Gerelateerde berichten