De giftige make-up van Elizabeth I: kwikkleurige lippenstift en giftige verf

In 1558 werd de jonge Elizabeth, dochter van Hendrik VIII en Anna Boleyn, koningin van Engeland en Ierland. Zij was de laatste telg uit de Tudor-dynastie, waardoor ze de troon kon bestijgen na de dood van haar oudere zus, Maria I. De kersverse heerser genoot een uitstekende opleiding: ze sprak meerdere talen en vertaalde in haar vrije tijd de werken van grote geesten.

Elizabeth I regeerde bijna 45 jaar en gedurende deze periode noemde het volk haar de Maagdelijke Koningin , omdat ze nooit trouwde en geen erfgenamen had. De koningin werd 69 jaar oud, maar ze leed jarenlang aan de gevolgen van een vreselijke ziekte…

Elizabeth toonde haar onafhankelijke karakter tijdens haar kroning, toen ze tijdens haar ceremoniële toespraak verklaarde: “Voor de glorie van God, voor het welzijn van de staat, heb ik besloten de gelofte van kuisheid onverbrekelijk na te komen. Mijn echtgenoot is Engeland, mijn kinderen zijn onderdanen…”
Als teken van haar voornemen om de geschiedenis in te gaan als de Maagdelijke Koningin, werd Elizabeth blootshoofds gekroond, waarbij haar vlammende haar over haar schouders viel. Dat was in de 16e eeuw ondenkbaar! Maar heel binnenkort zal de koningin ziek worden van een vreselijke ziekte die haar schoonheid zal wegnemen, en op 35-jarige leeftijd zal de kalende koningin een pruik opzetten…

Het begon allemaal toen bij Elizabeth I op 29-jarige leeftijd pokken werd vastgesteld . Deze (toen nog) ongeneeslijke ziekte kostte ongeveer 30% van de geïnfecteerden het leven. Maar de koningin weigerde aanvankelijk haar diagnose te geloven en dacht dat ze last had van koorts. Elizabeth I had inderdaad hoge koorts, sprak moeilijk en kwam bijna niet uit bed. De heerser overleefde op wonderbaarlijke wijze, maar de littekens van de ziekte bleven de rest van haar leven zichtbaar… Na haar herstel bleven er diepe littekens en vlekken op de huid van de koningin achter, die ze zorgvuldig moest verbergen:

“Ik zeg u dat wij, de heersers, in het volle zicht van de hele wereld zijn, iedereen kijkt naar ons. De ogen van velen zien onze daden. “De fouten in onze daden worden snel ontdekt”, zei de koningin in een toespraak tot het parlement in 1586.

Om haar gebreken te verbergen, begon de koningin actief cosmetica te gebruiken. Elizabeth I gebruikte gezichtsverf die lood en azijn bevatte en maakte haar look compleet met rode lippenstift die gemaakt was van kwik. Bovendien bevatten de rode pruiken van de koningin (en Elizabeth had er ongeveer 80 ) ook cinnaber, en dus kwik. Om het realistisch te houden, vroeg Elizabeth haar hofdames om met giftige verf een ‘natuurlijke blos’ en blauwe aderen op haar gezicht te tekenen.

Dit type make-up versnelde huidveroudering en haaruitval. De gevaarlijke stoffen vergiftigden langzaam haar lichaam, maar het was een vicieuze cirkel: haar huid ging achteruit, de vorstin gebruikte steeds meer make-up en aan het einde van haar leven was haar “make-up” ongeveer 2,5 centimeter dik!

Elizabeth gebruikte “Venetiaanse cerusa”, een soortgelijk bleekmiddel dat populair was onder de adel. Het werd gemaakt van azijn en loodwit uit Venetië.
Het ergste is dat de koningin dagenlang haar make-up niet afhaalde ( in die tijd was het niet de gewoonte om je gezicht elke dag te wassen ). En voor de zeldzame reiniging van haar huid gebruikte ze een mengsel van eierschalen, kwik en aluin, wat haar huid aantastte. Eigenlijk verwijderde Elizabeth het ene gif met het andere.

Elizabeth I lette niet alleen nauwlettend op de witheid van haar gezicht, maar ook op haar handen. Verdunde azijn hielp hierbij. Het kan inderdaad gunstig zijn voor de huid: het reguleert de pH-waarde en exfolieert. En om haar handen gladder te maken, maakte de koningin een speciaal masker:

Smelt drie ons verse boter en drie ons hertenvlees en snijd vier of vijf appels in plakjes. Voeg een beetje witte wijn toe en kook tot de appels zacht zijn. Voeg kaneel, kamfer, kruidnagel en nootmuskaat toe, twee ons rozenwater en kook opnieuw tot het rozenwater verdampt is. Giet het geheel ten slotte door een doek.
En om de rimpels in haar nek te verbergen, besloot de koningin een interessant (en herkenbaar) detail aan haar outfits toe te voegen: een weelderige kraag, die een echte trend is geworden! Lange handschoenen zijn niet alleen een vast onderdeel van de dresscode geworden, maar ook een manier om de huidveroudering op de handen te verbergen.

Dankzij haar schoonheid werd Elizabeth I een van de meest herkenbare heersers in de Britse geschiedenis. Lichte kleuren werden het kenmerk van de aristocratie. Slechts weinigen beseften dat zulke make-up levensgevaarlijk was: vergiftiging met loodwit gaat gepaard met karakteristieke symptomen zoals geheugenverlies, prikkelbaarheid en diepe depressie. De koningin kreeg tegen het einde van haar leven te maken met vergelijkbare symptomen. Haar algemene gezondheid ging achteruit, evenals haar cognitieve vermogens.

Ondanks haar zwakte weigerde de koningin te rusten. Ze geloofde dat als ze ging liggen, ze niet meer zou kunnen opstaan. Hierdoor was de koningin ongeveer 15 uur per dag op haar voeten bezig. De ironie is dat Elizabeth stierf op het moment dat ze besloot een pauze te nemen. De exacte doodsoorzaak is onbekend, maar lood- en kwikvergiftiging worden als een van de belangrijkste oorzaken beschouwd.

Bron