GeschiedenisPolitiek-Elite
Duizenden vrouwen moesten baby afstaan, kabinet biedt excuses aan
Het kabinet gaat formeel excuses aanbieden aan afstandsmoeders en hun kinderen. Ruim 13.000 moeders moesten in de vorige eeuw hun pasgeboren baby vaak gedwongen afstaan. Het ging meestal om ongehuwde vrouwen in instellingen zoals Moederheil in Breda en Huize De Bocht in Goirle.
In de periode 1956 tot 1984 moesten vrouwen hun pasgeboren baby afstaan onder druk van familieleden, de kerk en instanties zoals de Raad voor de Kinderbescherming. Decennia later werd pas duidelijk hoe vaak dit voorkwam en hoe groot het leed is geweest, en nog steeds is.
Sommige vrouwen vertelden dat ze een blinddoek of kussensloop over hun gezicht kregen tijdens de bevalling, zodat ze de baby niet konden zien. De baby’s kwamen terecht in tehuizen en bij adoptieouders.
Onderzoek
De Commissie onderzoek Binnenlandse Afstand en Adoptie 1956-1984 (CBAA) concludeerde afgelopen juni in het rapport Schade door Schande dat de praktijk van afstand en adoptie bij veel moeders en kinderen tot “groot verdriet, woede en vaak ook tot levenslange schade heeft geleid”.
Afstandmoeders teleurgesteld
Na het verschijnen van dat rapport reageerden afstandsmoeders en -kinderen teleurgesteld. Ze misten een aanbeveling aan de overheid voor het aanbieden van excuses voor de rol van de staat. In andere landen vonden vergelijkbare praktijken plaats, maar in Australië, België, Ierland en Schotland zijn daar wel formele excuses voor aangeboden.
Nu komen die excuses er dus wel, meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen in een brief aan de Tweede Kamer. Ze zegt wel dat er geen directe financiële consequenties aan vastzitten. De staatssecretaris wil nog voor de zomer een bijeenkomst houden waar de excuses worden uitgesproken. “Voor de getroffenen zijn excuses van de overheid een startpunt voor erkenning van dit leed”, schrijft zij. Ook belooft Van Bruggen de Kamer tegen die tijd nader te informeren over maatregelen die kunnen bijdragen aan verdere erkenning en herstel van de getroffenen.
Omroep Brabant bracht in 2022 de documentaire Het geheim van Moederheil, met persoonlijke getuigenissen van doorgangshuis Moederheil in Breda.
De documentaire is te zien op het gratis streamingplatform Brabant+.
Ook te zien bij omroep MAX in 2 delen
Het CBAA-rapport: Schade door schande
Op 19 juni 2025 werd het rapport Schade door schande aangeboden aan de staatssecretaris . De commissie stond onder leiding van Micha de Winter.
· Omvang & periode: Tussen 1956 en 1984 kwamen naar schatting 13.000 tot 15.000 Nederlandse, veelal ongehuwde vrouwen onder zware druk te staan om hun kind af te staan .
· Conclusie: De commissie concludeert dat er “groot verdriet, woede en vaak ook levenslange schade” is aangericht. De praktijk was een “groot onrecht” waarbij de verklaringen die vrouwen moesten tekenen geen wettelijke basis hadden
Het kabinetsbesluit & excuses (april 2026)
Omdat betrokkenen teleurgesteld waren dat het rapport géén excuses aanbeval , besloot de ministerraad in april 2026 dat de overheid dit alsnog doet :
· Excuses: Het kabinet biedt excuses aan voor de “rol van de overheid” (o.a. de Raad voor de Kinderbescherming) .
· Bijeenkomst: Staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66) organiseert nog voor de zomer van 2026 een bijeenkomst om de excuses uit te spreken .
Geplande herstelmaatregelen (in ontwikkeling)De excuses zijn “geen directe financiële consequentie” , maar de overheid werkt aan een pakket aan herstelmaatregelen. De staatssecretaris moet de Kamer hier voor de zomer van 2026 over informeren .
Wat er concreet op de agenda staat:
· Inzage in dossiers: Voor vele getroffenen is het nog steeds een groot probleem om hun eigen (medische) dossiers in te zien. Dit is een van de belangrijkste eisen van belangenorganisaties .
· Psychosociale zorg: De wens voor kosteloze, gespecialiseerde hulp voor de verwerking van het trauma .
· Adoptie terugdraaien: De mogelijkheid voor afgestane kinderen om hun adoptie (deels) terug te draaien wordt onderzocht .
· Aanbevelingen CBAA: Daarnaast kijkt het kabinet naar de aanbevelingen uit het rapport, zoals het thema opnemen in de Canon van Nederland en het verbeteren van hulp bij het zoeken naar afstammingsinformatie .
Ter vergelijking: in Australië, Ierland en Schotland zijn bij soortgelijke gedwongen afstandspraktijken wél financiële vergoedingen toegekend, vaak via een speciale tegemoetkomingsregeling of een fonds voor slachtoffers.
Maar misschien komt dat nog??
Je kind nb, hoe kan dat een schande zijn?
Een kind ontstaan in jouw lichaam, moet je afstaan?
Hoe wreed waren mensen wel niet.
En dan die ouders, oh gut je dochter had seks wow… ja nee dat kan niet hoor!
Dat die ouders zelf ook seks hadden, blijkbaar alleen om 1 kind te produceren, verder nooit meer dat ging er niet in oid?
Ze hadden niet zomaar een dochter natuurlijk.
Een kind ontstaan in jouw lichaam, moet je afstaan?
Hoe wreed waren mensen wel niet.
En dan die ouders, oh gut je dochter had seks wow… ja nee dat kan niet hoor!
Dat die ouders zelf ook seks hadden, blijkbaar alleen om 1 kind te produceren, verder nooit meer dat ging er niet in oid?
Ze hadden niet zomaar een dochter natuurlijk.
Zo niet logisch dit alles.
De zg schande.
Ik werd als ziel ook gevangen in een alleenstaande moeder, met een vader die er geen zin in had.
Nou zei mijn opa waar er 8 groot werden komt een 9e ook wel groot.
Ik woonde dus met mijn moeder een tijdlang bij mijn grootouders.
Het was wel zo dat mijn moeder tijdens de zwangerschap, als er bezoek kwam, naar boven moest!
Ja kom nou.
Dat kan niet hé?
Maar echt in die tijd, wat dacht men eigenlijk en wat bizar!
Een kind is een wonder, een deel van jezelf, dat kun je niet wegstoppen ergens en nooit meer zien en er nooit meer aan denken.
Dat is gestoord.
Al die moeders die verdriet hadden hun leven lang, en de kinderen die nooit zouden weten … vreselijk.
Dus hier zijn excuses zeker op zijn plaats, alleen wat heb je er aan, en het is lang geleden…?
Geef ze allemaal 5000 euro ofzo, daar hebben ze misschien nog iets aan voor wat leuke dingen in hun levens… het is alsnog niet veel…
Het zal het nooit vergoeden, niets kan dat nml.
