2 Dekbedden kopen, 1 gratis: maar hoe duurzaam is een dekbed zonder overtrek eigenlijk?
2 Dekbedden kopen, 1 gratis: maar hoe duurzaam is een dekbed zonder overtrek eigenlijk?
Je ziet ze steeds vaker: dekbedden waarvoor je geen dekbedovertrek meer nodig hebt. Lekker makkelijk. Het hele dekbed kan gewoon in de wasmachine.
En dan komen de aanbiedingen: twee dekbedden kopen, één gratis.
Het klinkt aantrekkelijk, totdat je even nadenkt over wat dit concept eigenlijk betekent.
Bij een traditioneel dekbed slaap je onder een dekbedovertrek. Dat overtrek vangt zweet, huidvet, huidschilfers en ander vuil op. Je haalt het eraf, stopt het bij al het beddengoed in de wasmachine en het dekbed zelf hoeft maar af en toe gewassen te worden.
Bij een dekbed zonder overtrek verdwijnt die beschermende laag.
Wil je het beddengoed regelmatig wassen, zoals je normaal wekelijks doet dan moet dus het hele dekbed de wasmachine in.
Een dekbedovertrek is er niet voor niets
Een dekbedovertrek heeft een heel praktische functie: het vormt een wasbare laag tussen jou en het dekbed.
Een overtrek is relatief dun, licht en compact. Daardoor passen meerdere stukken beddengoed tegelijkertijd in een wasmachine.
Een compleet dekbed is een ander verhaal.
Het neemt veel meer ruimte in de trommel in en houdt tijdens het wassen veel water vast. Afhankelijk van het formaat en de vulling kan één groot dekbed zelfs vrijwel de volledige capaciteit van een huishoudelijke wasmachine gebruiken. Dus per dekbed 1 wasbeurt.
Daarna moet dat enorme pakket ook weer drogen.
En daar begint mijn bezwaar tegen het idee dat dit een slimme vervanger van traditioneel beddengoed zou zijn.
Stel dat vier mensen dit gaan gebruiken
Neem een gezin van vier personen.
Normaal gesproken was je de lakens, kussenslopen en dekbedovertrekken. Die kun je efficiënt in 1 wasbeurt verdelen.
Vervang je de overtrekken door volledig wasbare dekbedden, dan moet je voor dezelfde hygiëne veel grotere en volumineuzere producten reinigen.
Bij meerdere eenpersoonsdekbedden kan dat al snel meerdere afzonderlijke wasbeurten betekenen. Een groot tweepersoonsdekbed kan eveneens een groot deel van de trommel innemen.
En dat iedere week opnieuw wanneer je het complete beddengoed wekelijks wilt verschonen.
Dat zijn op jaarbasis potentieel vele tientallen extra zware wasbeurten.
Water is maar een deel van het verhaal
Een wasmachine gebruikt water en elektriciteit.
Maar bij een dekbed komt er nog iets bij: drogen.
Een dekbedovertrek kun je relatief eenvoudig aan de waslijn of op een droogrek hangen. Een dik dekbed bevat veel meer vocht en heeft aanzienlijk meer tijd en ruimte nodig om volledig te drogen.
Wie daarvoor regelmatig een wasdroger gebruikt, voegt opnieuw energieverbruik toe.
Bovendien veroorzaakt wassen slijtage. Vezels en vulling worden iedere keer mechanisch belast. Bij synthetische materialen kunnen tijdens het wassen bovendien microvezels vrijkomen.
De relevante milieuvraag is daarom niet alleen:
“Kan dit dekbed in de wasmachine?”
De vraag zou moeten zijn:
“Hoeveel water, elektriciteit en materiaalgebruik kost het om dit dekbed gedurende zijn volledige levensduur schoon te houden?”
Gemak wordt verkocht, de wasmachine doet het werk
Daar zit voor mij de vreemde tegenstelling.
We proberen korter te douchen. We kopen zuinigere wasmachines. Apparaten krijgen energielabels en overal wordt gesproken over minder water- en energieverbruik. We mogen geen rietjes meer gebruiken, maar wel dopjes op flessen en melkverpakkingen.
En vervolgens bedenken we beddengoed waarbij we een dunne, gemakkelijk wasbare beschermlaag weglaten en in plaats daarvan het complete dikke product in de wasmachine stoppen.
Dat wordt vervolgens als gemak verkocht.
Natuurlijk is het gemakkelijk om geen dekbedovertrek meer te hoeven verwisselen.
Maar het werk verdwijnt niet.
Het wordt verplaatst naar de wasmachine.
En dan: twee kopen, één gratis
Daar wordt het helemaal merkwaardig.
Wanneer duurzaamheid werkelijk het uitgangspunt zou zijn, zou je verwachten dat producten zo lang mogelijk worden gebruikt en dat zo weinig mogelijk materiaal geproduceerd, vervoerd, gewassen en uiteindelijk weggegooid hoeft te worden.
“Koop er twee en krijg er één gratis” stimuleert precies het tegenovergestelde: méér producten aanschaffen.
Drie (inclu 1 tweepersoons) dekbedden moeten worden geproduceerd.
Drie dekbedden moeten worden verpakt.
Drie dekbedden moeten worden vervoerd.
En uiteindelijk moeten drie dekbedden ooit worden verwerkt of weggegooid.
Een lage prijs of gratis tweede exemplaar maakt die grondstoffen niet gratis voor het milieu.
Het ouderwetse dekbedovertrek was zo gek nog niet
Soms lossen we met een nieuw product een probleem op dat eigenlijk al heel efficiënt was opgelost.
Een dekbedovertrek is misschien vervelend om te verwisselen.
Maar het is dun.
Het is relatief licht.
Het droogt snel.
Het beschermt het veel dikkere dekbed.
En juist daardoor hoeft dat dekbed zelf veel minder vaak volledig gewassen te worden.
Dat is eigenlijk een bijzonder logisch systeem.
Kijk verder dan het woord “wasbaar”
Een wasbaar dekbed zonder overtrek kan voor sommige mensen absoluut praktisch zijn. Gemak is een legitieme reden om een product te kiezen.
Maar laten we gemak niet automatisch verwarren met duurzaamheid. En wat dit kost aan stroom en water.
Wie werkelijk wil weten welke optie beter is voor het milieu, moet naar de volledige gebruiksfase kijken: hoeveel wasbeurten zijn nodig, hoeveel water en elektriciteit worden daarbij gebruikt, hoe wordt het dekbed gedroogd, hoe lang gaat het product mee en welke materialen zijn ervoor gebruikt?
Pas daarna kun je een serieuze vergelijking maken.
Tot die tijd blijf ik bij iets heel eenvoudigs:
Ik was liever iedere week een dun dekbedovertrek dan iedere week mijn hele dekbed.
