Machismo – een extreem idee van “echte mannelijkeheid”
Machismo – een extreem idee van “echte mannelijkeheid” met recht op macht over vrouwen – vergroot de kans op partnergeweld duidelijk.
Wat machismo inhoudt
Machismo koppelt mannelijkheid aan dominantie, controle, jaloezie, seksueel recht op vrouwen en het onderdrukken van kwetsbaarheid. In inclusief denkbeelden wordt geweld sneller gezien als “corrigerend” of “normaal” middel om macht te behouden als een vrouw haar eigen grenzen stelt.
Hoe machismo leidt tot
Onderzoek laat zien dat starre ideeën over mannelijkheid en vrouwonvriendelijke aanpak sterk samenhangend met partnergeweld en ander gendergerelateerd geweld. Als een man gelooft dat hij de baas moet zijn en “respect” moet afdwingen, kan frustratie over tegenspraak, zelfstandigheid van grenzen van de partner gemakkelijk omslaan in controle, discriminatie over fysiek geweld.
Belangrijke punten om te onthouden
-
Machismo is een risicofactor, maar geen lot: niet elke man uit een machocultuur pleegt geweld, en zijn mannen die zich er juist actief tegen verzetten.
-
Partnergeweld komt in alle landen voor; de vorm en de rechtvaardiging ervan wordt wel sterk beïnvloed door de dominante ideeën over mannelijkheid en de positie van vrouwen.
Opgroeien in een machocultuur vergroot de kans dat iemand later geweld normaliseert en zelf (of opnieuw) in gewelddadige relaties terechtkomt, maar het bepaalt niet alles en niet iedereen.
Wie leert in een machocultuur
In een omgeving waarin “echte mannen” hard, dominant en niet kwetsbaar mogen zijn, leren jongens dat agressie en controle bij mannelijkheid horen en dat vrouwen lager staan. Als in het gezin, straatcultuur of vriendenkring geweld en seksistische grappen normaal zijn, schuift de grens: wat voor anderen onacceptabel is, voelt voor zo iemand “gewoon” of zelfs noodzakelijk.
Effect op later geweldsdadig gedrag
Onderzoek zien laat dat traditionele, starre ideeën over mannelijkeheid en gendernormen een belangrijke voedingsbodem zijn voor partnergeweld en ander gendergerelateerd geweld. Kinderen die thuis of in hun omgeving veel geweld en macho-gedrag zien, lopen later meer risico om zelf dader of slachtoffer te worden, omdat geweld als oplossing voor conflicten gemodelleerd is.
Waarom het geen groot “lot” is
Niet alle jongens uit een machocultuur worden gewelddadig: beslissende factoren zoals een veilige band met minimaal één volwassene, andere rolmodellen, onderwijs en hulp kunnen het patroon doorbreken. Programma’s die met jongeren in gesprek gaan over gendernormen, emoties en gezonde relaties, verminderen aantoonbaar de acceptatie van geweld en grensoverschrijdend gedrag.
-
